Mars

MARS Licząc od Słońca, Mars jest czwartą w kolejności planetą. Ze względu na swoją poświatę gleby i skał bywa określany jako czerwona planeta. Fakt ten zauważyli już Rzymianie, którzy nadali jej nazwę na cześć boga wojny – Mars. Zanim został spenetrowany przez satelity i sondy kosmiczne, Mars zdobył sławę dzięki literaturze fantastycznonaukowej jako jeden z głównych kandydatów do planety na której istnieje możliwość życia pozaziemskiego.

Wnioski te wysnuto na podstawie obserwacji wielkich kanionów irrygacyjnych znajdujących się na Marsie i przyjęto założenie, że są one wynikiem obcej niż natura ingerencji. Woda natomiast uznawana była za podstawowy składnik warunkujący życie.

Mars znajduje się w odległości około 1,52 raza większej od Słońca niż Ziemia co w konsekwencji oznacza, że obiega naszą gwiazdę w okresie 1,9 roku ziemskiego a dokładniej w 687 dni. Marsjańska doba wynosi 24 godziny 37 minut i 22,6 sekundy. Porusza się po prawie kolistej orbicie, która waha się od 249 milionów kilometrów do 207 milionów. Zmiany te wynikają z wahań temperatury w zależności od pór roku. Najbliższa jego odległość od Ziemi wynosi 59 mln. kilometrów. Klimat Marsa uwarunkowany jest (podobnie jak na Ziemi) porami roku. Średnia temperatura wynosi około -55°C, natomiast temperatura na powierzchni w okresie zimowym oscyluje w granicach -133°C a latem około 27°C.
Mars posiada cienką atmosferę składającą się głównie z dwutlenku węgla (95,3%) oraz niewielkiej ilości azotu (2,7%), argonu (1,6%) i śladowych ilości tlenu (0,15%) i wody (0,03%). Średnie ciśnienie na powierzchni Marsa wynosi 7 milibarów czyli mniej niż 1% ziemskiego. Cienka warstwa atmosfery powoduje efekt cieplarniany, który podnosi temperaturę planety zaledwie o 5°c czyli o wiele mniej niż na Wenus.Mars

Powierzchnia Marsa jest mocno pofałdowana w wyniku dawnej aktywności wulkanów. Obecnie uznaje się, że brak jest aktywnej poziomej tektoniki płyt jaką możemy obserwować na Ziemi. Również boczne ruchy skorupy pozostają w stałej pozycji w stosunku do powierzchni. Ciekawostką są ogromne wygasłe wulkany z których największy – Olympus Mons wznosi się na 24 kilometry wysokości, zaś jego podstawa osiąga 500 km średnicy. Kolejnym interesującym obiektem jest ogromne wybrzuszenie Tharsis ciągnące się na przestrzeni 4000 kilometrów o wysokości 10 kilometrów. Na uwagę zasługuje również Valles Marineris – system kanionów o głębokości od 2 do 7 kilometrów i długości 4000 kilometrów. Na półkuli południowej widoczny jest również krater uderzeniowy Hellas Planitia, którego głębokość dochodzi do 6 km a średnica wynosi 2000 km.
Wpływ na rzeźbę terenu miała również zalegająca we wczesnych okresach Marsa woda. Przeprowadzone obecnie badania osadów wykazują, że Mars posiadał w swojej północnej części ogromny ocean. Obecnie woda zalegająca na Marsie znajduje się w postaci stałej – lodu.
Wnętrze Marsa zdefiniowane zostało na podstawie danych pochodzących z powierzchni planety. Gęste jądro ma przypuszczalnie promień 1700 kilometrów i otoczone jest skalistym płaszczem. Grubość skorupy różni się w zależności od półkuli, gdzie na południu dochodzi do 80 kilometrów, natomiast na północy zaledwie 35 km. Mars charakteryzuje się stosunkowo niewielką gęstością w porównaniu do innych planet co wskazuje, że rdzeń zawiera prawdopodobnie stosunkowo dużą ilość siarki.

Mars posiada dwa księżyce – Phobosa i Deimosa odkryte w 1877 roku przez Asafa Halla. Marsjańskie księżyce to asteroidy o nieregularnych kształtach, które zostały prawdopodobnie złapane przez pole grawitacyjne Marsa dawno temu. Niestety nie są one wystarczająco duże, aby przyjąć kulistą formę a synchroniczny obrót umożliwia im zawsze zwrot ku macierzystej planecie tą samą stroną. Średnica Phobosa wynosi 27 km (jest większy niż Deimos) i okrąża Mars w odległości mniejszej niż 6000 km. Phobos przybliża się do Czerwonej Planety z prędkością 10 km na każde 100 lat co spowoduje kolizję z Marsem w ciągu najbliższych czterdziestu milionów lat. Powierzchnia Fobosa pokryta jest kraterami (największy z nich to 10 kilometrowej długości „Stickney”, którego nazwano na cześć żony Asafa Halla). Phobos obiega swoją macierzystą planetę w ciągu 7 godzin i 39 minut. Deimos jest nieco mniejszy niż Phobos. Jego średnica w najdłuższym miejscu wynosi 15 km. Krąży po orbicie oddalonej 23.400 km od centrum planety i w przeciwieństwie do Phobosa ma stabilną orbitę.

źródło (kosmos.edu.pl/planety/mars/